در روزهایی که دغدغههای اقتصادی بخش قابل توجهی از جامعه را فراگرفته، برخی رستورانهای خاص با رویکردی متفاوت، اقدام به عرضه آبزیان دریایی گرانقیمت نظیر خرچنگ، هشتپا و صدف میکنند. این پدیده نه تنها به دلیل قیمتهای سرسامآور خود بحثبرانگیز است، بلکه از منظر شرعی و فرهنگی نیز پرسشهایی را مطرح میسازد و فضای جدیدی را در صنعت غذا و سبک زندگی ایرانی گشوده است.
هزینه بالای کامجویی: نگاهی به قیمت آبزیان دریایی لاکچری
قیمتگذاری این دسته از غذاهای دریایی به گونهای است که صرف یک وعده غذایی با آنها، به تجربهای لوکس و فراتر از توان مالی بسیاری از اقشار تبدیل شده است. به گزارش روزنامه قدس، قیمت خرچنگ لابستر کلهپهن بین ۵۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان و لابستر شاخکدار تا حدود یک میلیون تومان به ازای هر کیلوگرم میرسد. هشتپا نیز کیلویی ۲۵۰ تا ۳۵۰ هزار تومان و صدفها بین ۳۰۰ تا ۴۵۰ هزار تومان در هر کیلوگرم عرضه میشوند.
این ارقام در منوی رستورانها و فروشگاههای آنلاین به مراتب بالاتر میرود؛ به طوری که یک پرس لابستر در رستورانهای مجلل میتواند از یک میلیون تومان آغاز شده و به بیش از ۱.۵ میلیون تومان نیز برسد. هشتپا تا بیش از ۲ میلیون تومان و خرچنگ آبی ۶۰۰ تا ۹۰۰ هزار تومان قیمتگذاری میشوند. این اعداد نشان میدهند که عرضه آبزیان دریایی خاص، بیش از آنکه به رفع گرسنگی بپردازد، تجربهای از تفاخر و مصرفگرایی را هدف قرار داده است.
نمایش پرزرق و برق: آبزیان دریایی در صحنه شبکههای اجتماعی
بخش جداییناپذیر این نوع از عرضه آبزیان دریایی، بازاریابی و تبلیغات هدفمند، به ویژه از طریق بلاگرهای فعال در شبکههای اجتماعی است. با بهرهگیری از نورپردازیهای حرفهای، حرکات نمایشی و موسیقیهای خاص، این افراد فضایی هیجانانگیز و وسوسهانگیز از طعم و شکل غذا را به مخاطبان خود القا میکنند. این شیوههای تبلیغاتی، به جای تمرکز بر ارزشهای تغذیهای یا رعایت اصول شرعی، بیشتر بر جنبههای بصری و هیجانی تأکید دارند. این روند، غذا را از یک نیاز اساسی به یک نمایش تمامعیار تبدیل کرده و به نوعی، هویت واقعی و اصالت آن را تحتالشعاع قرار میدهد.
آبزیان دریایی حلال یا حرام؟ ابهامات و نظارتها
مسئله حلال و حرام بودن مصرف برخی از آبزیان دریایی، همواره یکی از چالشهای فرهنگی و دینی در ایران بوده است. در اسلام، به طور کلی مصرف ماهیهای دارای فلس (پولک) و میگو حلال است، اما در مورد سایر آبزیان مانند خرچنگ، هشتپا، صدف و انواع لابستر، فتاوی مراجع تقلید متفاوت و غالباً بر حرمت است.
محسن فرهادی، رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، در این باره توضیح میدهد:
نظارت بر رعایت الزامات "حلال" بودن محصولات، با بررسی دقیق اسناد و تأییدیههای رسمی سازمان دامپزشکی صورت میگیرد.
بازرسان تنها بر آن دسته از فراوردههای دریایی تمرکز دارند که از سوی سازمان دامپزشکی بلامانع اعلام شدهاند.
بر اساس آخرین اعلامیهها، عرضه چند نوع خاص از لابستر در حال حاضر مشکلی ندارد و تأییدیه حلال بودن را دریافت کردهاند.
گونههایی از خرچنگ و سایر آبزیان مشابه همچنان به عنوان فراوردههای غیرحلال شناسایی و اعلام شدهاند.
این توضیحات نشاندهنده آن است که هرچند وظیفه اصلی وزارت بهداشت، تفکیک حلال و حرام در سطح عرضه نیست، اما در فرآیند نظارت بر سلامت غذا و با استناد به مراجع تخصصی مانند سازمان دامپزشکی و مرکز تحقیقات حلال، موارد تخلف و عرضه آبزیان دریایی حرام مورد پیگیری قرار میگیرد.
مصرف غذاهای دریایی؛ از بایدها و نبایدها تا سلامت جامعه
غذاهای دریایی حلال، مانند ماهی و میگو، به دلیل برخورداری از امگا ۳، ویتامینها و مواد معدنی ضروری، از سوی متخصصان تغذیه مورد تأیید و توصیه قرار گرفتهاند و مصرف متعادل آنها میتواند به سلامت قلب، مغز و سیستم ایمنی بدن کمک شایانی کند. اما، شیوه نگهداری و عرضه آبزیان دریایی، چه حلال و چه حرام، نیازمند رعایت اصول بهداشتی خاصی است تا از فساد و بروز بیماریهای ناشی از مصرف آنها جلوگیری شود.
در کنار ملاحظات بهداشتی، توجه به ارزشهای فرهنگی و مذهبی جامعه در انتخاب و عرضه غذاهای دریایی از اهمیت ویژهای برخوردار است. فرهنگ غذایی هر جامعهای، بخش مهمی از هویت آن را شکل میدهد و عدم رعایت این اصول، میتواند فاصلهای عمیق بین آنچه مصرف میشود و ارزشهای ریشهدار ایجاد کند. در نهایت، آگاهیبخشی به مصرفکنندگان در مورد تفاوت آبزیان دریایی حلال و حرام و نیز نظارت مستمر نهادهای ذیربط، میتواند به شکلگیری یک بازار غذایی شفافتر و مسئولانهتر کمک کند.
مطالب مرتبط
- توقف برداشت از ذخایر آبی چهار سد اصلی تهران؛ پایتخت در مواجهه با بحرانی بیسابقه
- سازمان غذا و دارو بر تولیدات ۱۵ هزار واحد صنعتی کشور نظارت میکند
- بهرهبرداری از ۴۰ پروژه مدیریت بحران در مازندران آغاز شد
- توقف برداشت از ذخایر آبی چهار سد اصلی تهران؛ پایتخت در مواجهه با بحرانی بیسابقه
آرزو سمیعی، یکی از روزنامهنگاران پرشور و متعهد مجله خبری است که با نگاهی دقیق و تیزبین، به پوشش مسائل اجتماعی و فرهنگی میپردازد. او با تخصص در حوزههایی مانند حقوق زنان، محیط زیست و آموزش، همواره در تلاش برای آگاهیبخشی و ایجاد تغییرات مثبت در جامعه است.