نویسنده پیشکسوت ادبیات نوجوان با انتقاد از وضعیت اسفبار بازار کتاب نوجوان در حوزه ترجمه، گفت: دانشجویان با کمترین دستمزد در حال ترجمه آثار خارجی هستند و هر انتقادی به این روند، برچسب سانسور میخورد.
به گزارش خبرگزاری مهر، محمد میرکیانی، نویسنده نامآشنای ادبیات کودک و نوجوان، در گفتوگویی تفصیلی با خبرگزاری تسنیم، ضمن معرفی مجموعه ۲۰ جلدی «گنج قصهها» که بهتازگی از سوی کانون پرورش فکری منتشر شده، به نقد جدی وضعیت نشر کتاب نوجوان در ایران پرداخت و از بیتوجهی به ادبیات بومی و وفور بیرویه آثار ترجمه شده در این حوزه گلایه کرد.
مجموعه ۲۰ جلدی «گنج قصهها»؛ پلی میان نوجوان امروز و ادبیات کهن
میرکیانی که خلق آثار پرمخاطبی چون «قصه ما مثل شد» را در کارنامه دارد، درباره انگیزه خود از نوشتن مجموعه جدیدش گفت: حدود هفت سال پیش در نمایشگاه کتاب تهران، نوجوانی را دیدم که با ذوق و شوق فراوان، رمانهای خارجی را از قفسهها برمیداشت. این صحنه برای من تلخ بود؛ چرا نباید نوجوان ایرانی با همان اشتیاق به سراغ آثار بومی برود؟ از همین رو تصمیم گرفتم با بازآفرینی حکایتهای کمترشناختهشده از منابعی مانند طوطینامه، بختیارنامه و جامعالتمثیل حبلهرودی، پلی میان نوجوان امروز و گنجینههای ادبیات کلاسیک فارسی ایجاد کنم.
وی افزود: این مجموعه با عناوین جذابی مانند «مرد نمایشی و میمون فراری»، «قصر هزار افسوس» و «طوطی خندان و شاه گریان» طراحی شده تا مخاطب نوجوان از همان ابتدا جذب شود و در عین حال، پیامهای اخلاقی و کاربردی این حکایتها را به زبانی امروزی دریافت کند.
بازار کتاب نوجوان در حوزه ترجمه رها شده است
نویسنده مجموعه «گنج قصهها» با انتقاد تند از وضعیت نشر کتاب نوجوان، گفت: متأسفانه نظارت خاصی بر حوزه ترجمه وجود ندارد و هر کسی میتواند با پرداخت مبلغ ناچیز به یک دانشجو، اثری خارجی را ترجمه و منتشر کند، بدون آنکه حتی مترجم تسلط کافی به زبان مبدأ داشته باشد. این در حالی است که ما مترجمان باسواد و کاربلد در حوزه ادبیات کودک و نوجوان کم نداریم، اما ناشران خصوصی به دلیل هزینه پایین، سراغ دانشجویان میروند.
میرکیانی با اشاره به اینکه ناشران خصوصی به سراغ آثاری میروند که در بازارهای خارجی فروش رفتهاند، تصریح کرد: وقتی من یا هر نویسنده دیگری نسبت به این حجم از آثار ترجمهشده معترض میشویم، فوراً برچسب سانسور به ما میچسبانند. این یک بهانه است؛ در حالی که بازار کتاب نوجوان در زمینه ترجمه عملاً رها شده و هیچکس پاسخگو نیست.
ضرورت متنوعسازی آثار و حضور نویسندگان در رسانهها
این نویسنده پیشکسوت، بخشی از مشکل را به عملکرد خود اهالی قلم نسبت داد و اظهار کرد: کتاب امروز رقبای قدرتمندی مثل شبکههای اجتماعی و بازیهای دیجیتال دارد، بنابراین نویسنده باید اثری ارائه دهد که با فضای نوجوان امروز همخوان باشد. متأسفانه برخی نویسندگان ما اهل رسانه نیستند و آثار خود را بهدرستی معرفی نمیکنند. همچنین آثار یک نویسنده باید متنوع باشد؛ هم داستان واقعگرایانه داشته باشد، هم فانتزی و هم بازآفرینی. این تنوع، نویسنده را در ذهن مخاطب ماندگار میکند.
- منابع بهکاررفته در مجموعه «گنج قصهها»: طوطینامه، بختیارنامه، جامعالتمثیل حبلهرودی و دیگر متون کمترشناختهشده ادبیات کهن
- دستاوردهای این مجموعه: بازآفرینی بیش از ۲۰ حکایت کهن با نثری امروزی و جذاب برای نوجوانان، همراه با حفظ پیامهای اخلاقی و کاربردی
ادبیات کهن؛ اقیانوسی پایانناپذیر برای تولید فکر و اندیشه
میرکیانی در پایان با تأکید بر اهمیت ادبیات کهن به عنوان یکی از عناصر پایداری فرهنگی کشور، خاطرنشان کرد: ما اقیانوس پایانناپذیری از حکایتهای پرمعنا داریم که میتوانیم در تولید فکر و اندیشه از آنها استفاده کنیم. بازآفرینی این آثار، یک کشف و شهود است؛ نویسنده باید سبک زندگی و مردمشناسی دوره هر اثر را نیز مطالعه کند تا بتواند یک حکایت کوتاه را به داستانی چندصفحهای و امروزی تبدیل کند. دشمنان همواره میکوشند با یکسانسازی فرهنگی، اصالت تمدن ایرانی را زیر سؤال ببرند، اما ما با تکیه بر این گنجینههای گرانبها میتوانیم در برابر آن ایستادگی کنیم.
آرزو سمیعی، یکی از روزنامهنگاران پرشور و متعهد مجله خبری است که با نگاهی دقیق و تیزبین، به پوشش مسائل اجتماعی و فرهنگی میپردازد. او با تخصص در حوزههایی مانند حقوق زنان، محیط زیست و آموزش، همواره در تلاش برای آگاهیبخشی و ایجاد تغییرات مثبت در جامعه است.