واردات نفت خام چین در ژوئن با سقوط ۴۱.۳ درصدی نسبت به سال گذشته، به ۲۹.۲۷ میلیون تن معادل ۷.۱۲ میلیون بشکه در روز رسید که پایینترین میزان از اکتبر ۲۰۱۶ تاکنون محسوب میشود . این کاهش چشمگیر که از آوریل آغاز و در مه و ژوئن تشدید شد، همزمان با تشدید تنشها در خاورمیانه و اختلال در تردد تنگه هرمز رخ داده است .
افت شدید واردات از تأمینکنندگان اصلی؛ اندونزی جایگزین غیرمنتظره
دادههای گمرکی چین نشان میدهد که واردات نفت این کشور از روسیه بهعنوان بزرگترین تأمینکننده، در ژوئن با کاهش یک درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۸.۳ میلیون تن (۲.۰۲ میلیون بشکه در روز) رسیده است. همچنین واردات از عربستان سعودی، دومین تأمینکننده بزرگ پکن، با افت ۵۷ درصدی به ۳.۴۲ میلیون تن (۰.۸۳ میلیون بشکه در روز) سقوط کرد.
واردات از مالزی که بهعنوان بزرگترین مرکز ترانشیپ نفت تحریمی ایران شناخته میشود، با کاهش ۸۱ درصدی به ۱.۳۴ میلیون تن (۰.۳۳ میلیون بشکه در روز) رسید. در مقابل، واردات از اندونزی با افزایش چشمگیر به ۲.۵ میلیون تن (۰.۶۱ میلیون بشکه در روز) رسید که کارشناسان آن را نشانهای از تغییر مسیر محمولههای تحریمی برای پنهانسازی مبدأ میدانند . در ماه ژوئن هیچگونه واردات مستقیم نفت از ایالات متحده، ونزوئلا یا ایران در دادههای رسمی ثبت نشده است.
چین با کاهش واردات، به تعدیل بازار جهانی کمک کرد
تحلیلگران بینالمللی بر این باورند که کاهش عظیم واردات نفت چین، نقش مهمی در جلوگیری از جهش بیسابقه قیمتهای جهانی نفت ایفا کرده است . با بسته شدن عملی تنگه هرمز و کاهش عرضه از خاورمیانه، چین با کاهش تقاضای خود، تعادل نسبی را به بازار بازگرداند. به گفته تحلیلگران، حجم کاهش واردات چین حتی از کل ذخایر استراتژیک آزادشده توسط سایر کشورها در پاسخ به بحران بیشتر بوده است .
این راهبرد که رسانههای غربی از آن بهعنوان «اقدامی برای تثبیت اقتصاد جهانی» یاد کردهاند، با تکیه بر سه عامل کلیدی ممکن شده است: ذخایر عظیم استراتژیک نفت که به گفته کارشناسان حدود ۱۲ تا ۱۴ میلیارد بشکه برآورد میشود و امکان واردات کمتر را بدون نگرانی از کمبود داخلی فراهم میکند ، افزایش تولید داخلی که در نیمه اول ۲۰۲۶ به رکورد تاریخی ۱۰۹.۴۳ میلیون تن رسید ، و پیشتازی در خودروهای برقی که بهطور ساختاری تقاضای بنزین در این کشور را کاهش داده است .
چشمانداز آینده؛ بازگشت تدریجی به بازار؟
کارشناسان معتقدند که کاهش فعلی واردات عمدتاً موقتی بوده و با توجه به کاهش ذخایر داخلی و احتمال کاهش تنشهای ژئوپلیتیکی، چین ناگزیر به بازگشت به بازار برای تأمین نیازهای خود خواهد بود . با این حال، تغییرات ساختاری در سبد انرژی چین و کاهش وابستگی به نفت خام، بهعنوان یک روند بلندمدت ادامه خواهد یافت و نقش پکن را در معادلات انرژی جهانی بیش از پیش تعیینکننده خواهد کرد.
این تحول نشان میدهد که چین دیگر تنها یک «مصرفکننده انفعالی» نفت نیست، بلکه با ابزارهای متنوع از جمله ذخایر استراتژیک، تنوعبخشیدن به منابع واردات و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، به بازیگری فعال در تنظیم بازار جهانی انرژی تبدیل شده است .
آرزو سمیعی، یکی از روزنامهنگاران پرشور و متعهد مجله خبری است که با نگاهی دقیق و تیزبین، به پوشش مسائل اجتماعی و فرهنگی میپردازد. او با تخصص در حوزههایی مانند حقوق زنان، محیط زیست و آموزش، همواره در تلاش برای آگاهیبخشی و ایجاد تغییرات مثبت در جامعه است.