بیش از ۳ هزار میلیارد دلار اقتصاد جهان در منطقه خلیج فارس متمرکز است و روزانه ۲۰ میلیون بشکه نفت و فرآوردههای نفتی از تنگه هرمز عبور میکند. این منطقه با سهم ۳۳ درصدی در تولید نفت جهان و ۲۰ درصدی در تجارت جهانی LNG، نقش تعیینکنندهای در معادلات اقتصادی جهانی ایفا میکند.
خلیج فارس؛ گلوگاه انرژی جهان و وابستگی عمیق اقتصاد مدرن به تنگه هرمز
به گزارش خبرگزاری مهر، این روزها مردم در اغلب نقاط جهان نام خلیج فارس و تنگه هرمز را مدام از رسانهها میشنوند و روزانه در زندگی شخصی خود آن را حس میکنند. افزایش لحظهای قیمت نفت، گاز، بنزین و گازوئیل، قیمت بلیت هواپیما، قیمت مواد غذایی و افزایش قیمت طیف گستردهای از لوازم مرتبط با حوزه شیمیایی و پتروشیمی، دقیقاً نقطه اتصال ذهن جهانیان با این موضوع مهم و استراتژیک است. ایلان ماسک، ثروتمندترین کارآفرین جهان، با انتشار تصویری طنز اما پرمعنا، وابستگی عمیق اقتصاد مدرن به خلیج فارس و تنگه هرمز را به تصویر کشید؛ جایی که پایههای هوش مصنوعی، تحلیل داده و رایانش ابری بر آن استوار شده است.

آمارهای کلیدی؛ سهم خلیج فارس از تولید، صادرات و ترانزیت انرژی جهان
بر اساس گزارشهای آژانس بینالمللی انرژی، خلیج فارس حدود ۳۰ تا ۳۳ درصد از عرضه نفت خام جهان را تأمین میکند و با ذخایر کمهزینه و طولانی مدت، نقش مهمی در بازار نفت جهانی ایفا میکند. دادههای مؤسسه کپلر نشان میدهد در مجموع ۲۵ درصد از کل تجارت جهانی نفت خام عبوری از دریا، از طریق تنگه هرمز انجام میشود. از رقم ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی عبوری روزانه، حدود ۱۵ میلیون بشکه مربوط به نفت خام و نزدیک به ۵ میلیون بشکه مربوط به فرآوردههای نفتی بوده است.
در بخش گاز طبیعی مایع (LNG)، اداره اطلاعات انرژی آمریکا گزارش میدهد حدود ۲۰ درصد از تجارت جهانی LNG از تنگه هرمز ترانزیت میشود. قطر با صادرات ۱۰.۳ میلیارد فوت مکعب در روز و امارات متحده عربی با ۰.۷ میلیارد فوت مکعب در روز، تقریباً تمام جریان LNG خلیج فارس را تشکیل میدهند. ۸۳ درصد از LNG عبوری از تنگه هرمز به بازارهای آسیایی و عمدتاً به چین، هند و کره جنوبی میرسد.
اقتصاد ۳ هزار میلیارد دلاری؛ سهم خلیج فارس از محصولات شیمیایی، کود و سیمان
بر اساس دادههای trademap، در سال ۲۰۲۴ حجم صادرات کشورهای حاشیه خلیج فارس بیش از ۱۲۰۰ میلیارد دلار و حجم تولید ناخالص داخلی آنها بیش از ۳ هزار میلیارد دلار بوده است. سهم تنگه هرمز از تجارت دریایی محصولات و مواد شیمیایی در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۵.۴ درصد بوده و حدود ۱۶.۵ درصد از کل صادرات دریایی کود در جهان از این تنگه عبور کرده است. همچنین ۲۷.۵ درصد از مواد معدنی صادراتی جهان از طریق دریا مربوط به تنگه هرمز بوده و ۸.۸ درصد از کک نفتی و ۸ درصد از صادرات سیمان و کلینکر از این مسیر صادر شده است. کارشناسان اقتصادی معتقدند خلیج فارس نه تنها هماکنون نبض اقتصاد جهان است، بلکه با پیشبینی افزایش سهم تولید نفت به ۴۰ درصد تا سال ۲۰۵۰، این نقش استراتژیک را برای دهههای آینده نیز حفظ خواهد کرد.

آرزو سمیعی، یکی از روزنامهنگاران پرشور و متعهد مجله خبری است که با نگاهی دقیق و تیزبین، به پوشش مسائل اجتماعی و فرهنگی میپردازد. او با تخصص در حوزههایی مانند حقوق زنان، محیط زیست و آموزش، همواره در تلاش برای آگاهیبخشی و ایجاد تغییرات مثبت در جامعه است.